‘क्लॉड मायथॉस’ (Claude Mythos AI) नावाच्या एआयमुळे सध्या भारत सरकारची झोप उडाली आहे. भारताच्या अर्थमंत्र्यांनी अचानक सर्व मोठ्या बँकांच्या प्रमुखांसोबत एक महत्त्वाची बैठक बोलावली. हा धोका इतका मोठा आहे की तो आपल्या संपूर्ण बँकिंग व्यवस्थेला हादरवू शकतो.
नक्की काय आहे हे ‘क्लॉड मिथॉस एआय’?
- प्रगत बुद्धिमत्ता: हे एक अत्यंत प्रगत आर्टिफिशिअल इंटेलिजन्स (AI) आहे. याला तुम्ही एक ‘सुपर-ब्रेन’ समजू शकता.
- चुका शोधण्यात माहीर: सॉफ्टवेअर प्रोग्राममधल्या चुका (Vulnerabilities) शोधून काढणे या एआयला सहज शक्य आहे. ३७ वर्षांपूर्वीच्या जुन्या प्रोग्रॅममधील बग्स (Bugs) शोधल्याचा दावा या एआयने केला आहे.
- जुनी यंत्रणा (Legacy Systems): आपल्या बँकांचे अनेक सॉफ्टवेअर खूप जुन्या पद्धतीचे आहेत. हे एआय त्या सॉफ्टवेअरमधील अशा सूक्ष्म चुका शोधून काढते, ज्या साध्या माणसाला कधीच दिसणार नाहीत.
- आर्थिक धोका: या जुन्या सॉफ्टवेअरमधील चुकांचा फायदा घेऊन आर्थिक गैरव्यवहार किंवा सायबर चोरी होण्याची मोठी शक्यता आहे.
सरकारला काळजी का वाटतेय?
सरकारने ही तातडीची बैठक का घेतली, याची काही सोपी कारणे खालीलप्रमाणे आहेत:
- मोठा सायबर हल्ला: जर हे तंत्रज्ञान हॅकर्सच्या हातात गेले, तर ते एकाच वेळी अनेक बँकांवर हल्ला करू शकतात.
- देशाचा पैसा: बँकांमध्ये सामान्य माणसाचे कष्टाचे पैसे असतात. या पैशांची सुरक्षा धोक्यात येऊ नये, ही सरकारची सर्वात मोठी प्राथमिकता आहे.
- एआय चोरीचा संशय: या एआयचे मॉडेल अद्याप सर्वसामान्यांसाठी जाहीर झालेले नाही, तरीही ते चोरीला गेल्याचा संशय व्यक्त होत आहे. जर हे खरे असेल, तर हॅकर्स त्याचा वापर करून सर्वप्रथम बँकांनाच लक्ष्य करतील.
- लोकांचा विश्वास: अशा प्रकारच्या धोक्यांमुळे बँकिंग व्यवस्थेवरचा लोकांचा विश्वास कमी होऊ शकतो.
सरकारने उचललेली पावले का महत्त्वाची आहेत?
- सुरक्षेचे कवच: सरकारने बँकांना त्यांची सिस्टीम तातडीने अपडेट (Update) करण्यास सांगितले आहे.
- एआय विरुद्ध एआय: आता बँका देखील स्वतःला वाचवण्यासाठी प्रगत एआय तंत्रज्ञानाचा वापर करत आहेत.
- २४ तास सतर्कता: कोणत्याही संशयास्पद हालचालीवर लक्ष ठेवण्यासाठी २४ तास काम करणारी यंत्रणा (SOC) अधिक मजबूत केली जात आहे.